Chung cư mini, tức nhà nhiều tầng nhiều căn hộ do cá nhân xây trên đất ở, được phong thủy đọc gần như một nhà ống cao tầng: cửa chung nhỏ mở ra ngõ, cầu thang giữa nhà là trục khí, các căn xếp chồng trên một mảnh đất hẹp. Nhưng với loại nhà này, câu hỏi đầu tiên không phải hướng hay tuổi mà là lối thoát nạn: có mấy lối, cầu thang có kín khói không, tầng trệt để xe và sạc xe điện ra sao.
Bài này đặt an toàn lên trước, sau đó mới tới quan niệm và cách chọn căn, chọn phòng bên trong một toà chung cư mini. Những gì gọi là tốt hay xấu theo trường phái là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; an toàn cháy thì không có chỗ cho "tuỳ".
Chung cư mini khác chung cư thương mại ở đâu
Chung cư mini thường mọc lên ở các đô thị lớn, trên những mảnh đất ở vài chục đến hơn trăm mét vuông, trong ngõ hoặc mặt phố nhỏ. Chủ nhà xây năm đến chín tầng, chia mỗi tầng thành vài căn nhỏ để bán hoặc cho thuê. Giá mềm và vị trí gần trung tâm là lý do nhiều người trẻ, gia đình nhỏ chọn loại nhà này.
So với chung cư thương mại của chủ đầu tư, chung cư mini thường chỉ có một cầu thang bộ và một thang máy nhỏ, không có ban quản lý chuyên nghiệp, tầng trệt vừa là lối vào vừa là chỗ để xe. Mặt bằng hẹp và sâu, nhiều căn chỉ có cửa sổ ra khe giữa hai nhà hoặc ra giếng trời. Hồ sơ pháp lý, nghiệm thu phòng cháy cũng khác nhau rất nhiều giữa các toà.
Khung pháp lý về loại nhà này đã được siết lại trong những năm gần đây, với các yêu cầu cụ thể hơn về điều kiện xây dựng, phòng cháy và cấp giấy cho từng căn. Người mua hay thuê nên hỏi kỹ giấy phép xây dựng, giấy tờ từng căn và biên bản nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, đồng thời kiểm tra lại với quy định hiện hành của địa phương.
Phong thủy nhìn chung cư mini: nhà ống nhiều hộ
Cách đọc phong thủy nhà ống quen thuộc được mang gần nguyên sang chung cư mini. Cửa chung tầng trệt là khí khẩu của cả toà, thường mở thẳng ra ngõ; ngõ hẹp, đâm thẳng vào cửa hay ở cuối ngõ cụt đều được bàn như ở nhà phố. Cầu thang chạy giữa nhà là trục dẫn khí lên các tầng; nhiều thầy ngại cầu thang nằm đúng tâm vì cho rằng khí bị "xuyên" và các căn hai bên bị chia cắt.
Các căn trong toà thường chia hai phía của cầu thang: căn mặt ngõ phía trước và căn phía sau. Căn trước có cửa sổ ra ngõ, sáng hơn nhưng ồn hơn; căn sau có khi chỉ có cửa sổ ra khe tường, tối và bí. Quan niệm ưa căn "có minh đường" nên thường thích căn trước, nhưng cũng có người chọn căn sau vì yên.
Phần đáng chú ý nhất của quan niệm, khi dịch sang thực tế, chính là trục cầu thang. Trong một toà chỉ có một cầu thang, đó vừa là lối đi hằng ngày vừa là lối thoát duy nhất khi có cháy. Khói bốc lên theo cầu thang hở rất nhanh, giống như ống khói. "Khí xuyên tâm" của phong thủy, nhìn bằng con mắt an toàn, là câu chuyện khói đi lên trục đứng, và điều đó quan trọng hơn mọi lời bàn về vận khí.
Lối thoát nạn: kiểm trước mọi quan niệm
Đếm số lối thoát. Hỏi thẳng: toà có mấy lối thoát nạn từ tầng của căn mình. Ngoài cầu thang chính, có thang thoát hiểm phụ, lối ra mái, lối sang nhà bên cạnh hay không. Toà chỉ có một cầu thang hở thì rủi ro cao hơn rõ rệt.
Cầu thang có buồng kín và cửa ngăn cháy không. Cầu thang được bao bởi tường, có cửa ngăn cháy tự đóng ở mỗi tầng sẽ giữ khói ngoài lối thoát lâu hơn. Cầu thang hở ra hành lang, nối thẳng xuống khu để xe thì khói từ tầng trệt có thể lan lên rất nhanh.
Cửa sổ và lồng sắt. Nhiều căn lắp khung sắt kín cửa sổ để chống trộm. Nên có ít nhất một ô mở được từ bên trong, ai trong nhà cũng biết cách mở. Lối ra ban công, mái là lối thoát phụ quý giá khi cầu thang không dùng được.
Thiết bị báo cháy và chữa cháy. Kiểm tra đầu báo khói ở hành lang, trong căn, bình chữa cháy ở mỗi tầng, đèn chỉ dẫn thoát nạn. Có thể tự trang bị thêm đầu báo khói độc lập trong căn mình, mặt nạ lọc khói và bình chữa cháy nhỏ.
Tầng cao và tầng thấp. Trong chung cư mini, căn tầng thấp gần lối ra hơn nhưng gần khu để xe; căn tầng cao xa lối ra nhưng có thể có lối ra mái. Hỏi kỹ toà có lối thoát lên mái không, mái có khoá không.
Tầng trệt để xe và sạc xe điện
Tầng trệt của phần lớn chung cư mini là nơi để xe máy, xe đạp điện của mọi hộ, nhiều khi chật kín và nằm ngay chân cầu thang. Đây là khu vực rủi ro cháy cao nhất của loại nhà này, vì xăng, ắc quy, pin xe điện và dây sạc tập trung ở một chỗ, lại sát lối thoát duy nhất.
Phong thủy coi tầng trệt là "nền móng" của toà, nơi khí vào đầu tiên, nên ưa sạch sẽ, sáng sủa, không chất đống. Quan niệm ấy trùng khớp với yêu cầu an toàn: khu để xe gọn, có lối đi rõ ràng tới cửa, không để xe chắn chân cầu thang. Với xe điện, nên có khu sạc riêng với ổ cắm chuyên dụng, có thiết bị bảo vệ, không sạc qua đêm khi không có người trông, không kéo dây sạc từ trong căn xuống.
Khi đi xem toà, hãy đứng ở tầng trệt vài phút: có bao nhiêu xe, dây điện có chằng chịt không, có bình chữa cháy gần khu sạc không, đường từ chân cầu thang ra cửa có bị xe chắn không. Hỏi chủ nhà hoặc người quản lý toà về quy định sạc xe. Nếu khu này lộn xộn, đó là lý do đủ để cân nhắc lại, bất kể căn trên lầu đẹp thế nào.
Chọn căn trong một toà chung cư mini
Mỗi vị trí trong toà có lợi và bất lợi riêng. Bảng dưới gom các điểm chính để so sánh khi xem nhiều căn:
| Vị trí căn | Quan niệm thường nói | Thực tế hay gặp | Điều cần hỏi |
|---|---|---|---|
| Căn mặt ngõ, phía trước | Có minh đường, sáng | Sáng, có gió, ồn tiếng ngõ | Cửa sổ có mở được, có lồng sắt kín không |
| Căn phía sau | Tối, thiếu minh đường | Yên, nhưng có thể bí, chỉ nhìn tường | Có giếng trời, quạt hút, cửa sổ thật không |
| Căn sát cầu thang | Gần trục khí, động | Ồn tiếng bước chân, gần lối thoát | Cửa căn có kín, chống cháy không |
| Tầng thấp | Gần đất, vững | Gần khu để xe, ồn, mùi xăng | Khói từ tầng trệt có lan lên không |
| Tầng trên cùng | Bị nóng, áp mái | Nóng, thấm, nhưng có thể gần lối ra mái | Lối ra mái có mở được khi khẩn cấp không |
Không có căn hoàn hảo trong một toà nhỏ. Ưu tiên căn có cửa sổ thật mở ra ngoài, gần lối thoát và có lối thoát thứ hai; phần hướng và tuổi xét sau nếu gia đình quan tâm.
Bố trí bên trong một căn mini cho dễ ở
Căn trong chung cư mini thường từ hai mươi đến năm mươi mét vuông, một hoặc hai phòng ngủ, bếp liền phòng khách. Vài cách sắp đặt vừa hợp quan niệm vừa hợp diện tích nhỏ:
- Giường tựa tường đặc, không đặt ngay dưới cửa sổ duy nhất của căn để còn lối mở cửa khi cần thoát ra ngoài.
- Bếp không đặt sát cửa căn: nếu có sự cố ở bếp, lối ra cửa vẫn thông. Quan niệm ngại bếp nhìn thẳng ra cửa, thực tế là vì lối thoát.
- Không chất đồ ở lối từ giường ra cửa căn. Trong căn nhỏ, đường đi ấy dễ bị tủ, xe đẩy, thùng đồ lấn dần.
- Ánh sáng: dùng màu sáng cho tường, gương đặt ở chỗ phản ánh sáng cửa sổ vào sâu, đèn đủ cho góc tối; quan niệm gọi là "bổ dương" cho căn thiếu nắng.
- Thông gió: quạt hút ở bếp và nhà vệ sinh chạy đều, mở hé cửa sổ mỗi ngày để giảm ẩm mốc, nhất là căn phía sau.
- Đồ đạc nhẹ, ít, gấp được: căn mini càng ít đồ càng dễ thoát, dễ dọn, và cũng hợp với ý "nhà gọn khí thông" của phong thủy.
- Đầu báo khói độc lập đặt trên trần gần khu ngủ là món đồ nhỏ nên có, bất kể toà đã có hệ thống chung hay chưa.
Những điều này rất đơn giản, nhưng trong một căn nhỏ ở toà chỉ có một lối thoát, chúng tạo ra khác biệt lớn khi có sự cố.
Kiểm trước khi mua hoặc thuê căn chung cư mini
Có thể làm theo thứ tự dưới đây trong một buổi xem nhà:
- Hỏi giấy phép xây dựng, số tầng được phép, giấy tờ của căn định mua hoặc hợp đồng thuê rõ ràng.
- Hỏi biên bản nghiệm thu phòng cháy chữa cháy của toà và xem thiết bị thực tế ở hành lang, cầu thang.
- Đứng ở tầng trệt kiểm khu để xe, khu sạc, đường từ chân cầu thang ra cửa.
- Đi bộ cầu thang từ tầng trệt lên tầng của căn, để ý cửa ngăn cháy, đèn, chỗ chất đồ.
- Vào căn, kiểm cửa sổ mở được không, ô thoát trong lồng sắt, ánh sáng, thông gió.
- Hỏi lối ra mái, lối thoát phụ và ai giữ chìa khoá.
- Hỏi cư dân đang ở về nếp quản lý, mất điện, mất nước, an ninh.
- Sau cùng mới xét hướng căn, phòng ngủ, chỗ đặt bàn thờ theo quan niệm.
Nếu chủ nhà ngần ngại không cho xem giấy tờ phòng cháy, hay tầng trệt chất đầy xe sạc qua đêm, đó là tín hiệu cần nghiêm túc cân nhắc. Không quan niệm phong thủy nào bù được cho một lối thoát bị chặn.
Câu hỏi thường gặp
Chung cư mini hướng cửa xấu có cần hoá giải không?
Theo quan niệm, một số người đặt vật phẩm hay đổi bố trí để "hoá giải" hướng không hợp. Với chung cư mini, cửa căn và cửa toà gần như không đổi được. Nên tập trung vào bố trí bên trong cho sáng, thoáng, có chỗ tựa, và trước hết là bảo đảm lối thoát an toàn.
Có nên đặt bàn thờ trong căn chung cư mini nhỏ không?
Nhiều gia đình vẫn đặt bàn thờ treo hoặc kệ thờ nhỏ ở bức tường đặc, xa bếp và nhà vệ sinh. Ở loại nhà này, nên dùng đèn điện thay nến, thắp hương ít, không hoá vàng trong nhà hay ở cầu thang, vì nguy cơ cháy trong nhà nhỏ, một lối thoát là rất lớn.
Căn chỉ có cửa sổ ra khe giữa hai nhà có ở được không?
Ở được nếu có quạt hút, có giếng trời hay một nguồn gió khác và gia đình chấp nhận ít nắng. Quan niệm ngại căn thiếu minh đường, thực tế là thiếu sáng và dễ ẩm. Nên kiểm độ ẩm tường, mùi mốc, và xem cửa sổ ấy có dùng làm lối thoát được không.
Sạc xe điện trong căn hộ chung cư mini được không?
Không nên. Mang pin hay xe điện lên căn để sạc làm tăng nguy cơ cháy trong không gian kín, xa lối thoát. Nếu toà có khu sạc riêng ở tầng trệt với ổ cắm và thiết bị bảo vệ đúng chuẩn thì dùng khu đó, không sạc qua đêm khi không có người trông.
Thuê căn chung cư mini nên hỏi chủ nhà những gì?
Hỏi về giấy phép, nghiệm thu phòng cháy, lối thoát phụ, quy định để xe và sạc xe, ai lo bảo trì thang máy và thiết bị chữa cháy, cách liên lạc khi có sự cố ban đêm. Ghi những thoả thuận quan trọng vào hợp đồng thuê để rõ trách nhiệm.
Căn tầng cao trong chung cư mini có an toàn hơn không?
Không hẳn. Tầng cao xa khói tầng trệt hơn nhưng cũng xa lối ra hơn. Mức an toàn phụ thuộc chủ yếu vào việc cầu thang có kín khói, có lối ra mái, có lối thoát phụ hay không. Hỏi kỹ những điều này thay vì chỉ chọn theo tầng.