Theo cách suy diễn ngũ hành hiện đại, chỗ sạc xe điện mang tính Hỏa vì có điện, có nhiệt và có pin tích năng lượng; vì thế một số người khuyên đặt nó xa bàn thờ, xa bếp, không đặt giữa nhà và không chắn cửa chính. Phần lớn những lời khuyên này trùng với khuyến cáo phòng cháy: chỗ sạc phải xa lối thoát hiểm, có nguồn điện riêng, thông thoáng và có người trông khi sạc.
Bài này đi từ quan niệm tới thực tế, nhưng đặt an toàn cháy lên trước mọi phương vị phong thủy. Pin lithium của xe điện khi gặp sự cố có thể cháy nhanh, sinh khói độc và khó dập; ở nhà ống, nơi cầu thang thường là lối thoát duy nhất, chỗ sạc đặt sai có thể chặn đường ra của cả nhà. Những gì cần thợ điện có chuyên môn làm, bài chỉ nêu nguyên tắc, không hướng dẫn tự đấu nối.
Vì sao chỗ sạc xe điện bị gán hành Hỏa
Ngũ hành cổ không biết đến điện, nên mọi cách gán ở đây đều là suy diễn đương đại. Người ta thường lý luận rằng điện sinh ra nhiệt và ánh sáng, giống lửa, nên thuộc Hỏa; pin là nơi tích năng lượng chực bùng ra, càng gần với Hỏa. Thiết bị điện tử nói chung như tivi, máy tính, bếp từ cũng hay bị gán Hỏa theo cùng cách nghĩ.
Từ đó, một số lời khuyên ra đời: chỗ sạc không nên đặt cạnh bàn thờ vì "Hỏa xung chỗ thờ", không nên đặt sát bể nước, bể cá vì "Thủy Hỏa tương khắc", có người còn gợi ý đặt ở phương Nam vì trong hậu thiên bát quái, phương Nam ứng với quẻ Ly thuộc Hỏa. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Điều đáng chú ý là gần như mọi lời khuyên theo kiểu "tránh xung khắc" ở đây đều có một lý do thực tế đằng sau: bàn thờ có nhang đèn, thêm một nguồn nhiệt cạnh đó là thêm nguy cơ; bể nước, chỗ ẩm ướt gần ổ cắm là nguy cơ rò điện. Riêng lời khuyên "đặt ở phương Nam" thì không có lý do thực tế nào, và nếu phương Nam trong nhà bạn là cửa chính hay chân cầu thang, làm theo nó là đặt chỗ sạc vào đúng nơi nguy hiểm nhất.
Những vị trí hay được cân nhắc: quan niệm và điều kiện thật
Bảng dưới gom các vị trí gia đình thường nghĩ tới khi tìm chỗ sạc xe máy điện, xe đạp điện hay đặt bộ sạc ô tô điện.
| Vị trí | Quan niệm hay nghe | Đánh giá theo an toàn |
|---|---|---|
| Gầm cầu thang | Nhiều sách phong thủy vốn ngại để đồ lộn xộn dưới gầm cầu thang | Không nên: cháy ở đây chặn lối thoát lên xuống của cả nhà, khói đi thẳng lên các tầng |
| Sát cửa chính, chắn lối vào | Chặn khí vào nhà | Không nên: chặn lối thoát ra ngoài khi có sự cố |
| Cạnh bàn thờ, dưới bàn thờ | Hỏa xung chỗ thờ, thiếu trang nghiêm | Không nên: thêm nguồn nhiệt cạnh nhang đèn |
| Cạnh bếp | Hai Hỏa chồng nhau | Không nên: tập trung nguồn nhiệt và khí gas một chỗ |
| Trong phòng ngủ, ban công phòng ngủ | Ít được bàn | Không nên: sự cố lúc ngủ phát hiện muộn |
| Gara thông thoáng có cửa ra ngoài trực tiếp, xa cầu thang | Thường được coi là ổn | Nên: có lối thoát riêng, dễ đưa xe ra ngoài khi cần |
| Sân trước, sân sau có mái che, xa cửa sổ phòng ngủ | Thường được coi là ổn | Nên, nếu chống được mưa hắt vào ổ cắm và bộ sạc |
Nhìn cột cuối, bạn thấy vị trí tốt là nơi có thể thoát ra và đưa xe ra ngoài nhanh, xa nơi người ngủ và xa các nguồn nhiệt khác. Không có phương vị bát quái nào đứng trên điều kiện này.
Nhà ống và chung cư: hai trường hợp cần đặc biệt cẩn thận
Nhà ống nhiều tầng. Cấu trúc phổ biến ở các đô thị lớn là tầng trệt để xe, cầu thang đi lên các tầng ngủ, cửa cuốn khoá kín ban đêm. Nếu xe điện cháy ở tầng trệt lúc nửa đêm, khói đi lên theo lồng cầu thang và người ở trên không có đường xuống. Đây là lý do nhiều khuyến cáo phòng cháy đề nghị hạn chế sạc xe trong nhà ống qua đêm, và nếu buộc phải sạc, đặt xe xa chân cầu thang, gần cửa ra.
Lối thoát thứ hai. Theo tinh thần phong thủy, ngôi nhà nên "có đường khí lưu thông"; theo tinh thần phòng cháy, ngôi nhà nên có lối thoát thứ hai, như cửa ra ban công, sân thượng không khoá chết, chuồng cọp có ô mở được. Hai tinh thần này gặp nhau ở chỗ: một ngôi nhà bịt kín bốn phía vừa bí khí vừa không có đường ra.
Chung cư. Nhiều toà chung cư có quy định riêng về nơi để và sạc xe điện, thường là khu sạc tập trung ở tầng hầm hay khu riêng, và có thể cấm đưa xe điện, pin lên căn hộ. Hãy làm theo nội quy của ban quản lý; quan niệm phong thủy cá nhân không thay được quy định phòng cháy của cả toà nhà.
Pin tháo rời. Một số xe máy điện có pin tháo rời để mang lên nhà sạc. Pin nhỏ hơn nhưng vẫn là nguồn cháy; nên sạc ở nơi có người, trên mặt phẳng không cháy, xa rèm, đệm, giấy tờ.
Nguyên tắc về nguồn điện và giờ sạc
Phần này không thuộc phong thủy, nhưng nó là phần quyết định chỗ sạc có an toàn hay không. Những nguyên tắc chung:
- Bộ sạc ô tô điện treo tường cần đường dây riêng từ tủ điện, thiết bị đóng cắt và bảo vệ phù hợp; việc lắp đặt phải do thợ điện có chuyên môn hoặc đơn vị của hãng thực hiện.
- Xe máy điện dùng bộ sạc đúng loại đi theo xe, không dùng bộ sạc trôi nổi không rõ thông số.
- Cắm trực tiếp vào ổ cắm gắn tường chắc chắn, không qua ổ cắm kéo dài nối nhiều tầng, không cắm chung với bếp điện, bình nóng lạnh.
- Không sạc liên tục qua đêm khi cả nhà đã ngủ; nếu buộc phải sạc ban đêm, nhiều người dùng ổ cắm hẹn giờ để ngắt khi đủ.
- Không sạc ngay khi xe vừa chạy xong dưới trời nắng nóng hoặc khi xe vừa đi qua đường ngập; để pin nguội và khô.
- Theo dõi dấu hiệu bất thường: pin phồng, nóng bất thường, có mùi khét, có tiếng xì; ngừng sạc và đưa đi kiểm tra.
- Lắp thiết bị báo khói ở khu để xe, gần chân cầu thang; giữ bình chữa cháy phù hợp ở nơi dễ lấy.
Nếu xảy ra cháy pin, ưu tiên số một là đưa mọi người ra khỏi nhà và gọi lực lượng cứu hoả, không cố dập lửa bằng tay khi khói đã nhiều.
Bàn thờ, bếp và chỗ sạc: sắp xếp lại tầng trệt
Ở nhiều nhà phố, tầng trệt vừa là gara, vừa là phòng khách, có khi đặt cả bàn thờ Thần Tài, bàn thờ Thổ Địa sát đất. Khi thêm một hoặc hai chiếc xe điện, tầng trệt trở nên chật và các nguồn nhiệt dồn vào một chỗ: nhang đèn trên bàn thờ, bộ sạc dưới sàn, có khi cả bếp phía sau.
Theo quan niệm, bàn thờ cần chỗ yên tĩnh, trang nghiêm, không bị vật lộn xộn che chắn. Theo an toàn, nhang đèn cần cách xa vật dễ cháy, và chỗ sạc cần cách xa nhang đèn. Sắp xếp hợp lý thường là: bàn thờ ở một bên vách, xe và chỗ sạc ở phía gần cửa ra, lối đi từ cầu thang tới cửa để trống hoàn toàn. Ví dụ giả định: một nhà ở Hải Phòng rộng bốn mét có thể đặt bàn thờ Thần Tài ở vách trái phía trong, xe xếp sát vách phải gần cửa, chừa một lối đi rộng giữa nhà dẫn thẳng từ chân cầu thang ra cửa cuốn.
Nếu tầng trệt quá chật để tách các khu, có lẽ nên cân nhắc sạc xe ở nơi khác như trạm sạc công cộng, bãi giữ xe có khu sạc. Việc này kém tiện hơn, nhưng đổi lại cả nhà ngủ yên hơn, điều mà phong thủy nào cũng đặt lên hàng đầu.
Xe điện nằm lâu không dùng: chỗ cất và cách giữ pin
Có những giai đoạn chiếc xe điện nằm im nhiều tuần: cả nhà về quê dịp Tết, người dùng đi công tác dài ngày, hay mùa mưa ngập không tiện đi lại. Theo quan niệm, đồ vật bỏ không lâu ngày trong nhà dễ thành "khí tù", nhất là khi để ở góc tối, ẩm. Ở đây quan niệm gặp đúng một điều kỹ thuật: pin lithium không ưa bị bỏ mặc ở trạng thái quá đầy hoặc quá cạn trong thời gian dài, cũng không ưa nơi ẩm và nóng.
Nhiều hướng dẫn sử dụng xe điện khuyên để pin ở mức sạc trung bình khi cất lâu, không cắm sạc liên tục suốt kỳ nghỉ, và kiểm tra lại mức pin sau vài tuần. Con số cụ thể khác nhau giữa các hãng; hãy đọc sách hướng dẫn đi theo xe. Chỗ cất nên khô, thoáng, không có nước đọng dưới sàn, không bị nắng chiếu trực tiếp qua cửa kính.
Trước khi đi xa, đừng để xe cắm sạc rồi khoá cửa rời nhà nhiều ngày. Rút sạc, ngắt nguồn ổ cắm khu để xe nếu được, và nhờ người thân hay hàng xóm thỉnh thoảng nhìn qua. Đây là việc nhỏ nhưng giúp ngôi nhà an toàn trong lúc vắng chủ.
Chọn chỗ sạc cho nhà bạn theo thứ tự ưu tiên
Nếu bạn đang tìm chỗ sạc cho chiếc xe điện mới, có thể đi theo trình tự dưới đây. Phong thủy được xét ở bước cuối, khi các điều kiện an toàn đã thoả.
- Vẽ sơ đồ tầng đặt xe, đánh dấu cửa ra ngoài, chân cầu thang, bếp, bàn thờ, phòng ngủ.
- Loại bỏ các vị trí nằm trên đường từ chân cầu thang ra cửa, sát bếp, sát bàn thờ, trong phòng ngủ.
- Trong các vị trí còn lại, chọn chỗ thoáng, gần cửa ra ngoài nhất, có tường không cháy.
- Mời thợ điện có chuyên môn xem nguồn điện tới vị trí đó: cần đường dây riêng, ổ cắm loại gì, thiết bị bảo vệ ra sao.
- Lắp báo khói, chuẩn bị bình chữa cháy, thống nhất với cả nhà giờ sạc và người kiểm tra.
- Nếu còn hai vị trí đều đạt, bạn có thể chọn theo quan niệm, ví dụ tránh đối diện bàn thờ, tránh chắn thẳng cửa chính cho thoáng.
Làm theo thứ tự này, bạn vừa giữ được tinh thần của phong thủy về sự thông thoáng, vừa không đánh đổi an toàn của gia đình vì một phương vị.
Câu hỏi thường gặp
Sạc xe điện theo phong thủy nên đặt ở hướng nào?
Không có hướng nào được cổ thư quy định, vì phong thủy cổ không biết đến điện. Gợi ý đặt ở phương Nam vì thuộc Hỏa là suy diễn. Vị trí tốt là nơi thoáng, gần cửa ra, xa cầu thang, bếp, bàn thờ và phòng ngủ.
Có nên sạc xe máy điện dưới gầm cầu thang không?
Không nên. Gầm cầu thang thường nằm trên lối thoát lên xuống của cả nhà; nếu pin cháy ở đây, khói đi thẳng lên các tầng và chặn đường ra. Hãy chọn vị trí gần cửa ra ngoài.
Sạc xe điện qua đêm có nguy hiểm không?
Rủi ro lớn nhất là sự cố xảy ra khi mọi người đang ngủ và phát hiện muộn. Nếu buộc phải sạc ban đêm, nên dùng bộ sạc đúng loại, ổ cắm chắc chắn, hẹn giờ ngắt và có báo khói ở khu để xe.
Chỗ sạc xe đặt gần bàn thờ có kiêng không?
Theo quan niệm, chỗ sạc mang tính Hỏa, đặt cạnh bàn thờ là thiếu trang nghiêm. Về thực tế, bàn thờ có nhang đèn, thêm nguồn nhiệt bên cạnh làm tăng nguy cơ cháy, nên tách xa nhau là hợp lý.
Ở chung cư có được mang xe điện lên căn hộ sạc không?
Tuỳ nội quy từng toà nhà, nhiều nơi không cho phép và bố trí khu sạc tập trung. Hãy hỏi ban quản lý và làm theo quy định; đây là quy định phòng cháy chung, không phải chuyện quan niệm cá nhân.
Lắp bộ sạc ô tô điện tại nhà cần lưu ý gì?
Cần đường dây riêng, thiết bị đóng cắt và bảo vệ phù hợp, do thợ điện có chuyên môn hoặc đơn vị được hãng chỉ định lắp. Vị trí nên ở gara thông thoáng, có lối ra ngoài trực tiếp và xa khu ở.