An toàn phòng trẻ em gồm năm việc chính: neo tủ, kệ, tivi vào tường chống đổ; khoá hạn chế cửa sổ và không kê đồ để trèo; che ổ điện, gom dây; bỏ dây rèm buông thõng; cất vật nhỏ, pin cúc áo, nam châm ngoài tầm với. Không lời khuyên phong thủy nào thay được năm việc này, và một căn phòng "đúng hướng" mà thiếu chúng vẫn là căn phòng nguy hiểm.
Điều thú vị là nhiều lời kiêng phong thủy về phòng trẻ, nếu dịch ra, chính là bài học an toàn: kiêng góc nhọn, kiêng vật treo trên đầu giường, kiêng giường dưới cửa sổ. Bài đặt chúng cạnh nhau và đưa ra một bảng kiểm dùng được cho mọi gia đình. Phần quan niệm thì mức tin tuỳ mỗi người; phần an toàn thì nên làm đủ.
Vì sao một trang phong thủy lại viết về an toàn
Phong thủy, ở phần gốc rễ, là tri thức về chỗ ở: chọn nơi tránh gió độc, tránh lũ, tránh đất lở, bố trí nhà để người ở yên ổn. Nhiều lời kiêng được truyền lại vì người xưa đã chứng kiến tai nạn mà chưa có ngôn ngữ kỹ thuật để gọi tên. "Sát khí" của góc nhọn, "xà áp" trên đầu giường, "khí xung" của cửa thẳng cửa đều có phiên bản đời thường rất cụ thể.
Với phòng trẻ em, việc dịch lời kiêng sang ngôn ngữ an toàn còn quan trọng hơn. Trẻ nhỏ leo trèo, kéo, cắn, nuốt, chui vào mọi chỗ; những rủi ro người lớn không để ý lại là rủi ro chính của trẻ. Nếu chỉ làm theo phần nghi thức của lời kiêng, ví dụ treo một vật "hoá giải" góc nhọn mà không bịt góc, căn phòng không an toàn hơn chút nào.
Bài này vì thế đặt an toàn lên trước. Ai tin phong thủy có thể thấy phần lớn lời khuyên ở đây trùng với các nguyên tắc mình đã biết; ai không tin thì vẫn có một bảng kiểm thực dụng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; nhưng tủ đổ, cửa sổ mở, ổ điện hở thì không phụ thuộc niềm tin.
Lời kiêng phong thủy và rủi ro thật đằng sau
Bảng đặt cạnh nhau những lời kiêng hay nghe về phòng ngủ, phòng trẻ và rủi ro an toàn tương ứng.
| Lời kiêng | Cách giải thích theo quan niệm | Rủi ro thật với trẻ | Việc nên làm |
|---|---|---|---|
| Góc nhọn chĩa vào giường | Sát khí góc nhọn | Va đầu, rách da khi ngã | Bịt góc, chọn đồ bo tròn, kê lệch |
| Vật treo trên đầu giường | Đè đầu, áp lực | Vật rơi, dây treo với tới | Không treo gì nặng phía trên giường |
| Giường dưới cửa sổ | Không có chỗ tựa | Trèo lên bậu cửa, ngã ra ngoài | Kê giường xa cửa sổ, khoá hạn chế |
| Tủ cao lừng lững cạnh giường | Thế áp, khí nặng | Tủ đổ đè khi trẻ kéo ngăn trèo | Neo tủ vào tường, chặn ngăn kéo |
| Nhiều dây điện quấn quýt | Khí rối, Hoả nhiều | Vấp ngã, kéo đổ đồ, điện giật | Gom dây, che ổ, bớt ổ nối |
| Gương đối giường | Phản khí, giật mình | Gương mỏng vỡ thành mảnh sắc | Gương có phim an toàn, bắt chắc |
Đọc theo cột cuối, bạn có ngay một danh sách việc cụ thể. Cột thứ hai giúp người lớn tuổi trong nhà dễ đồng ý hơn, vì họ quen với lời kiêng; cột thứ ba giúp người trẻ hiểu vì sao lời kiêng đáng giữ.
Tủ, kệ, tivi chống đổ: việc nên làm đầu tiên
Tai nạn đồ nội thất và tivi đổ đè trẻ nhỏ là loại tai nạn được các cơ quan an toàn tiêu dùng ở nhiều nước cảnh báo suốt nhiều năm. Kịch bản quen thuộc là trẻ kéo các ngăn kéo ra làm bậc để trèo lên lấy đồ trên nóc tủ, trọng tâm dồn ra phía trước, cả tủ đổ xuống. Tủ áo cao, tủ ngăn kéo, kệ sách, kệ tivi đều có nguy cơ.
Cách phòng tránh đơn giản và rẻ: bắt dây hoặc ke neo từ nóc tủ vào tường bằng vít nở phù hợp với loại tường. Nhiều tủ mới bán kèm bộ neo; hãy lắp ngay, đừng cất đi. Lắp chốt chặn ngăn kéo để ngăn không kéo hết ra được, và chốt khoá để trẻ nhỏ không tự mở. Đồ nặng để ở ngăn dưới, nóc tủ không để đồ chơi hay đồ hấp dẫn con.
Phong thủy hay khuyên phòng trẻ không có tủ quá cao, quá lớn áp sát giường vì "thế áp". Nếu phòng nhỏ buộc phải dùng tủ cao, neo chắc là cách xử lý thực tế. Tivi, nếu có trong phòng, phải treo tường chắc hoặc đặt trên kệ thấp có dây neo, không đặt trên tủ ngăn kéo.
Cửa sổ, ban công và độ cao
Trẻ nhỏ có thể trèo lên bậu cửa sổ chỉ với một chiếc ghế, một chiếc rương đồ chơi, hay chính chiếc giường kê sát cửa. Lưới chống muỗi không giữ được sức nặng của một đứa trẻ. Vì vậy các khuyến cáo an toàn đều nói: cửa sổ phòng trẻ ở tầng cao cần khoá hạn chế chỉ cho hé một khoảng nhỏ, hoặc song chắn, khung bảo vệ chắc chắn.
Phong thủy có lời khuyên giường không kê dưới cửa sổ và cửa sổ phòng ngủ nên có rèm kín. Hai lời khuyên này, cộng với nguyên tắc không kê đồ có thể trèo lên sát cửa sổ, đã giảm được phần lớn nguy cơ. Ban công nối với phòng trẻ thì lan can phải đủ cao, không có thanh ngang dễ làm bậc trèo, và cửa ra ban công có chốt ở độ cao người lớn.
Trong căn hộ chung cư, việc lắp lưới hay khung bảo vệ cần theo quy định của ban quản lý toà nhà về thẩm mỹ mặt ngoài và thoát hiểm. Hãy hỏi trước khi lắp. Với nhà phố, khung sắt cửa sổ nên có ô mở được từ bên trong để thoát hiểm khi có cháy; một khung hàn kín toàn bộ vừa giữ trẻ an toàn vừa chặn lối thoát.
Điện, dây rèm, vật nhỏ: ba nhóm rủi ro hay bị coi nhẹ
Ba nhóm dưới đây gây ra nhiều tai nạn trong phòng trẻ mà người lớn thường không nhìn thấy, vì chúng nằm ở tầm thấp hoặc quá nhỏ.
- Ổ điện: ổ thấp gắn nắp che hoặc dùng loại có màn che an toàn; không để ổ nối kéo dài trên sàn; hệ điện có thiết bị chống giật do thợ có chuyên môn lắp.
- Dây rèm, dây mành: dây kéo buông thõng là nguy cơ siết cổ được cảnh báo nhiều lần; dùng rèm không dây hoặc cuốn dây lên cao, gắn móc giữ dây ngoài tầm với.
- Dây điện thiết bị: dây camera, máy báo khóc, đèn ngủ không được buông gần cũi hay giường; cố định dọc tường.
- Pin cúc áo: có trong đồ chơi, điều khiển, cân điện tử; nếu nuốt có thể gây tổn thương nghiêm trọng đường tiêu hoá trong thời gian ngắn. Nắp pin phải vặn vít; nghi trẻ nuốt pin thì đưa đi cấp cứu ngay.
- Nam châm nhỏ: nuốt từ hai viên trở lên có thể hút nhau qua thành ruột; giữ đồ chơi nam châm nhỏ xa trẻ nhỏ.
- Hạt, đá nhỏ, vòng hạt: kể cả vật phẩm phong thủy bằng đá nhỏ, vòng hạt, đồng xu; với trẻ dưới ba tuổi, vật nào lọt qua lõi cuộn giấy vệ sinh đều nên coi là có thể nuốt được.
- Túi nilon, túi giặt: cất xa phòng trẻ, không dùng bọc nệm hay gối.
Nhóm vật nhỏ đáng nói riêng với phòng trẻ được bày vật phẩm. Một món phong thủy bằng đá đẹp đến đâu, nếu đặt trên kệ thấp và có thể tháo rời, vẫn là thứ trẻ cho vào miệng. Đặt cao, chọn món nguyên khối, kích thước lớn hơn nhiều so với miệng trẻ.
Góc cạnh, sàn, cửa: những chỗ va đập hằng ngày
Góc bàn, góc tủ, đầu giường. Phong thủy gọi góc nhọn chĩa vào người là sát khí. Với trẻ chập chững, góc bàn ngang tầm đầu là chỗ va nhiều nhất. Bịt góc bằng miếng đệm mềm, chọn đồ nội thất bo tròn cạnh khi mua mới.
Sàn trơn. Sàn gạch bóng, sàn gỗ lau còn ướt dễ trơn. Thảm nhỏ cần lớp lót chống trượt; không để thảm mép cong vênh làm vấp.
Cửa kẹp tay. Cửa phòng đóng mạnh do gió lùa có thể kẹp ngón tay. Một miếng chặn cửa hoặc đệm mềm ở mép cửa xử lý gọn. Phong thủy gọi gió lùa xuyên phòng là khí xung; ở đây nó là cánh cửa đập.
Khoá cửa phòng. Trẻ nhỏ có thể tự khoá trái mình trong phòng. Chọn khoá mở được từ bên ngoài bằng dụng cụ đơn giản, hoặc tháo chốt khoá trong khi con còn nhỏ.
Ánh sáng đêm. Một đèn ngủ ở chân tường hay đèn cảm biến hành lang giúp trẻ đi vệ sinh đêm không vấp. Đây là chỗ phong thủy "minh mà không lộ" và an toàn gặp nhau.
Bảng kiểm phòng trẻ trong một buổi chiều
Bạn có thể đi một vòng phòng con với danh sách dưới đây. Mẹo nhỏ: quỳ xuống ngang tầm mắt con để nhìn căn phòng như con nhìn.
- Lắc thử từng tủ, kệ: cái nào chưa neo thì neo.
- Kéo hết ngăn kéo: tủ có nghiêng về phía trước không; lắp chốt chặn.
- Mở cửa sổ hết cỡ: trẻ có chui lọt không; lắp khoá hạn chế hoặc song chắn.
- Nhìn quanh cửa sổ, ban công: có đồ gì trẻ dùng làm bậc trèo không; dời đi.
- Đếm ổ điện thấp: đã có nắp che chưa; ổ nối có nằm trên sàn không.
- Tìm mọi sợi dây dài hơn một gang tay trong tầm với: dây rèm, dây sạc, dây đồ chơi; cuốn lên hoặc bỏ.
- Lục kệ thấp và sàn: có vật nhỏ, pin, nam châm, hạt đá không; cất lên cao.
- Nhìn lên trần trên giường: có gì treo không; gỡ.
- Sờ các góc ngang tầm đầu con: bịt góc.
- Ghi lại những việc cần thợ: điện, khung cửa, lưới ban công.
Làm xong danh sách này, căn phòng của con đã an toàn hơn phần lớn những căn phòng được "xem phong thủy" kỹ lưỡng. Sau đó, nếu muốn, bạn mới bàn tới màu sơn, hướng giường, đồ trang trí theo quan niệm của gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Có cần neo tủ vào tường nếu tủ trông rất vững?
Nên neo. Tủ đứng vững khi đóng ngăn kéo nhưng có thể đổ khi trẻ kéo nhiều ngăn và trèo lên. Neo tủ là việc làm một lần, chi phí nhỏ, trong khi tai nạn tủ đổ đè trẻ đã được cảnh báo nhiều năm ở nhiều nước.
Treo vật hoá giải góc nhọn có thay được việc bịt góc không?
Không. Theo quan niệm, vật hoá giải xử lý phần "sát khí"; còn trẻ va đầu vào góc thì chỉ miếng bịt góc hay đồ bo tròn mới giảm được chấn thương. Nếu gia đình muốn giữ cả hai, cứ làm cả hai.
Pin cúc áo nguy hiểm thế nào với trẻ nhỏ?
Nếu nuốt, pin cúc áo có thể gây tổn thương nghiêm trọng thực quản, dạ dày trong thời gian ngắn. Nghi trẻ nuốt pin, đưa đi cấp cứu ngay, không chờ triệu chứng. Đồ dùng pin cúc áo trong phòng trẻ nên có nắp pin vặn vít.
Đặt vật phẩm đá phong thủy trong phòng trẻ có an toàn không?
Được nếu chọn món nguyên khối, lớn, nặng vừa phải, đặt trên kệ cao, ngoài tầm với. Tránh đá viên nhỏ, vòng hạt, đồng xu, quả cầu nhỏ có thể lọt miệng, và món nặng có thể rơi vào chân hoặc đầu trẻ.
Phòng trẻ có nên lắp khoá cửa không?
Với trẻ nhỏ, tốt nhất là không có chốt khoá trong, hoặc dùng loại mở được từ bên ngoài bằng dụng cụ đơn giản. Trẻ lớn cần riêng tư có thể dùng khoá như vậy, kèm thoả thuận trong nhà.
Khung sắt cửa sổ có cần ô mở thoát hiểm không?
Nên có. Khung sắt giữ trẻ khỏi ngã, nhưng khi có cháy, cửa sổ có thể là lối thoát. Ô mở được từ bên trong, có khoá người lớn mới mở được, giúp cân bằng hai yêu cầu. Hỏi thợ làm khung và kiểm quy định phòng cháy của nơi ở.