Một khoá học phong thủy đáng cân nhắc có chương trình học ghi rõ từng buổi, nói rõ theo phái nào, có phần thực hành đo hướng và xem nhà, có tài liệu mang về, và không hứa thu nhập, đổi vận hay "bí truyền" chỉ dành cho người đóng thêm tiền. Đọc kỹ chương trình học và hỏi đúng vài câu trước khi đăng ký sẽ giúp bạn tránh phần lớn các lớp không đáng.
Bài này không giới thiệu lớp hay người dạy cụ thể. Nó đưa ra cách đọc một chương trình học, danh sách câu hỏi nên hỏi, những dấu hiệu nên dừng và cách so sánh tự học với đi lớp. Học phí được nói ở mức cách tính, không nêu con số, vì mỗi nơi mỗi khác.
Các dạng lớp phong thủy hiện nay
Buổi chuyên đề ngắn. Một hai buổi về một chủ đề như bài trí phòng khách hay chọn hướng bếp. Hợp để làm quen, nghe cách người dạy lập luận, nhưng không đủ để học có hệ thống.
Khoá nhiều tuần theo cấp độ. Chia thành cơ bản, nâng cao, chuyên sâu. Đây là dạng phổ biến nhất. Chất lượng phụ thuộc vào việc mỗi cấp có mục tiêu rõ không, hay chỉ là cách chia nhỏ học phí.
Khoá trực tuyến ghi hình sẵn. Xem lúc nào cũng được, thường rẻ hơn lớp trực tiếp. Điểm yếu là thiếu phần sửa lỗi khi đo hướng và xem nhà; nên hỏi có buổi hỏi đáp trực tiếp hay nhóm thảo luận kèm không.
Lớp trực tuyến có giờ cố định. Học qua họp trực tuyến, có tương tác. Hợp với người ở xa, nhưng phần thực hành ngoài thực địa thường phải tự làm và gửi bài.
Kèm riêng hoặc học theo người làm nghề. Học trực tiếp trên công trình, ca nhà thật. Học được nhiều kỹ năng thực tế nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào người kèm, và cần thoả thuận rõ phạm vi, thời gian, trách nhiệm.
Chuyên đề trong ngành kiến trúc, nội thất. Một số cơ sở đào tạo thiết kế có buổi giới thiệu phong thủy như kiến thức văn hoá để làm việc với khách. Loại này thường thiên về nguyên lý và giao tiếp, ít đi sâu tính toán.
Đọc chương trình học: một khoá nghiêm túc nên có gì
Hãy xin chương trình học chi tiết trước khi đăng ký. Một khoá nhập môn nghiêm túc thường có đủ những phần sau, theo thứ tự gần như vậy:
- Khái niệm nền: khí, âm dương, ngũ hành, bát quái, can chi, thuật ngữ, có tài liệu giải nghĩa kèm.
- Loan đầu: hình thế bên ngoài và bên trong nhà, có bài tập quan sát thực tế.
- Đo hướng: xác định toạ hướng, dùng la bàn hoặc la kinh, xử lý nhiễu từ, 24 sơn.
- Một phái Lý khí được nói rõ tên, có bài tập tính toán và áp lên mặt bằng.
- Thực hành trên mặt bằng thật hoặc buổi đi xem nhà có người hướng dẫn sửa lỗi.
- Giới hạn của phong thủy: quan hệ với quy chuẩn xây dựng, an toàn, pháp lý; cách nói với gia chủ không hù doạ.
- Bài tập giữa các buổi, ví dụ đo hướng nhà mình hay vẽ lại mặt bằng một căn hộ, kèm thời gian người dạy xem và trả lời bài làm.
- Đánh giá cuối khoá bằng bài làm cụ thể, không chỉ bằng việc có mặt đủ buổi.
Chương trình chỉ ghi chung chung như "khai mở tư duy phong thủy", "nắm bí quyết thành thầy" mà không nói học gì ở buổi nào thì nên hỏi thêm hoặc chọn nơi khác.
Những câu nên hỏi trước khi đóng học phí
Hỏi qua tin nhắn hoặc gặp trực tiếp, ghi lại câu trả lời. Một nơi dạy nghiêm túc thường trả lời rõ ràng, không né tránh.
- Khoá này dạy theo phái nào, và có so sánh với phái khác không?
- Mỗi buổi học nội dung gì, có tài liệu viết mang về không, hay chỉ nghe giảng?
- Có buổi thực hành đo hướng, xem nhà thật không; mỗi học viên được làm bao nhiêu ca và có người sửa không?
- Học phí tính thế nào: trọn khoá hay theo cấp, đã gồm tài liệu, dụng cụ chưa, có khoản nào phát sinh sau không?
- Nghỉ buổi thì học bù ra sao; không học tiếp thì có hoàn phí phần chưa học không, ghi ở đâu?
- Cuối khoá có giấy xác nhận gì, do ai cấp, và giấy đó có giá trị như thế nào?
- Trong khoá có giới thiệu hay bán vật phẩm, dụng cụ không; có bắt buộc mua không?
Nên đề nghị ghi các điều khoản quan trọng như học phí, lịch học, chính sách hoàn phí vào văn bản hoặc tin nhắn có lưu lại. Điều này bảo vệ cả hai bên.
Lời hứa quá đà và dấu hiệu nên dừng
Những câu dưới đây xuất hiện khá thường trong quảng cáo lớp phong thủy. Gặp một câu chưa chắc đã là lớp kém, nhưng gặp nhiều câu cùng lúc thì nên dừng lại cân nhắc:
- "Học xong hành nghề ngay, thu nhập cao": không lớp nào bảo đảm được thu nhập; hành nghề cần nhiều năm luyện ca và kỹ năng ngoài phong thủy.
- "Chứng chỉ quốc tế", "bằng thầy phong thủy": phong thủy không phải nghề có chứng chỉ hành nghề do nhà nước cấp như kiến trúc hay xây dựng; giấy do lớp cấp chỉ xác nhận bạn đã học ở đó.
- "Bí truyền", "chỉ truyền cho người có duyên": kiến thức phong thủy cốt lõi đã có trong sách từ lâu; bí truyền thường là cách tạo cảm giác khan hiếm.
- Học phí tăng theo cấp mà mỗi cấp chỉ hé thêm một phần nhỏ, buộc học tiếp mới "hiểu trọn".
- Ép đăng ký gấp vì "chỉ còn vài suất", "giảm giá hết hôm nay".
- Giờ học dành nhiều cho giới thiệu vật phẩm, khuyến khích học viên mua về "hoá giải" nhà mình.
- Người dạy hù doạ học viên về nhà của họ để thuyết phục học tiếp hoặc mua dịch vụ.
Danh mục cảnh giác lừa đảo nhân danh phong thủy của trang có thêm các kịch bản thường gặp và cách xử lý nếu đã lỡ đóng tiền.
Tự học hay đi lớp: so sánh để chọn
Không có lựa chọn đúng cho mọi người. Bảng dưới giúp bạn thấy mỗi cách hợp với hoàn cảnh nào.
| Tiêu chí | Tự học | Đi lớp |
|---|---|---|
| Chi phí | Chủ yếu tiền sách và thời gian | Học phí, đi lại, đôi khi dụng cụ |
| Tốc độ | Chậm hơn ở phần thực hành | Nhanh hơn nếu lớp có sửa lỗi trực tiếp |
| Sửa lỗi đo hướng, xem nhà | Khó, dễ lặp lỗi mà không biết | Có người chỉ ra ngay |
| Độ rộng góc nhìn | Tự chọn nhiều nguồn, nhiều phái | Dễ bị đóng khung theo cách của người dạy |
| Kỷ luật | Cần tự đặt lịch, dễ bỏ dở | Có lịch cố định, có bạn học |
| Rủi ro | Hiểu sai do đọc nguồn kém | Gặp lớp hứa quá đà, bán kèm |
Nhiều người chọn cách kết hợp: tự học phần khái niệm và hình thế, sau đó đi một khoá ngắn tập trung vào đo hướng và thực hành ca nhà, rồi quay lại tự luyện.
Nếu thời gian eo hẹp, hãy ưu tiên trả tiền cho thứ khó tự học nhất là phần được sửa lỗi trực tiếp: người có kinh nghiệm đứng cạnh khi bạn đo hướng, xem bạn xác định tâm nhà, chỉ ra chỗ bạn đọc nhầm hình thế. Phần nghe giảng lý thuyết thì sách và tài liệu viết thay thế được khá tốt. Đi lớp chỉ để nghe lại những điều đã có trong sách là cách tiêu tiền kém hiệu quả nhất.
Học phí và điều khoản: hỏi cho rõ cách tính
Học phí các lớp phong thủy rất khác nhau, phụ thuộc thời lượng, hình thức trực tiếp hay trực tuyến, số học viên mỗi lớp, có thực địa hay không và tên tuổi người dạy. Thay vì so con số, hãy quy về cùng một đơn vị: bao nhiêu giờ học có người dạy, bao nhiêu ca thực hành có sửa lỗi, tài liệu gồm những gì. Một khoá đắt hơn nhưng có thực hành kỹ có thể đáng hơn một khoá rẻ chỉ nghe giảng.
Cần hỏi rõ những khoản có thể phát sinh: la kinh hay dụng cụ có bắt buộc mua ở lớp không, buổi thực địa có tự túc đi lại không, cấp sau có phải đóng riêng không. Nếu lớp có chính sách hoàn phí, đề nghị ghi rõ điều kiện. Thanh toán qua chuyển khoản có nội dung ghi rõ tên khoá học giúp bạn có bằng chứng khi cần.
Với lớp tổ chức thường xuyên, bạn có thể hỏi xin dự thử một buổi hoặc xem một đoạn bài giảng mẫu. Cách người dạy giải thích một khái niệm cơ bản, như vì sao phải xác định tâm nhà, nói lên khá nhiều về cả khoá.
Sau khoá học: giữ gì và tự kiểm mình đã học được gì
Kết thúc khoá học là lúc dễ quên nhất. Trong tuần đầu, hãy sắp lại toàn bộ ghi chép theo cấu trúc của chương trình học: khái niệm, hình thế, đo hướng, phái Lý khí, thực hành. Chỗ nào ghi chép mỏng hoặc chỉ có vài từ khoá, đó là chỗ bạn chưa thật hiểu và cần đọc lại tài liệu hoặc hỏi lại người dạy khi còn liên lạc.
Một cách tự kiểm đơn giản là làm lại từ đầu một ca nhà mà không nhìn tài liệu: xác định toạ hướng, đo hướng, vẽ lưới tám hướng, ghi nhận định theo phái đã học và lý giải thực tế. Ví dụ giả định: bạn làm được bốn bước đầu nhưng lúng túng khi xác định tâm của một căn nhà chữ L. Đó là chỗ cần luyện thêm, không phải lý do để đăng ký ngay cấp học tiếp theo.
Cũng nên giữ liên lạc với vài bạn cùng lớp để trao đổi ca, sửa lỗi cho nhau. Học phong thủy cần lượng ca đủ nhiều, và nhóm nhỏ ba bốn người cùng trình độ, cùng thói quen ghi chép là môi trường luyện tập tốt. Thống nhất từ đầu rằng nhóm chỉ bàn chuyện bố cục, hướng, ánh sáng; không bàn vận hạn của ai, không chia sẻ địa chỉ hay ảnh nhà người khác khi chưa được đồng ý.
Câu hỏi thường gặp
Có nên học phong thủy trực tuyến không?
Học trực tuyến hợp cho phần khái niệm, thuật ngữ và tính toán. Phần đo hướng và xem nhà cần thực hành, nên chọn khoá có buổi hỏi đáp trực tiếp hoặc cho gửi bài làm để được sửa. Nếu khoá chỉ có video xem một chiều, hãy coi nó như sách nói và tự bổ sung phần luyện ca.
Giấy chứng nhận cuối khoá có dùng để hành nghề được không?
Giấy đó chỉ xác nhận bạn đã hoàn thành khoá học tại nơi cấp. Theo hiểu biết phổ biến, hiện không có chứng chỉ hành nghề phong thủy do cơ quan nhà nước cấp. Người thuê tư vấn thường nhìn vào kinh nghiệm, cách làm việc và sự minh bạch hơn là tờ giấy.
Lớp do kiến trúc sư dạy có tốt hơn lớp do thầy phong thủy dạy không?
Mỗi bên có thế mạnh riêng. Kiến trúc sư thường mạnh phần mặt bằng, ánh sáng, kết cấu; người chuyên phong thủy thường sâu phần trường phái, la kinh, tính toán. Quan trọng hơn là người dạy có giải thích rõ, có thực hành và biết giới hạn của phong thủy hay không.
Học viên có nên mua la kinh ngay tại lớp không?
Không nên mua vội. Hãy tìm hiểu cấu tạo la kinh, các loại Tam hợp, Tam nguyên, Tổng hợp và cách kiểm tra kim trước. Ở giai đoạn nhập môn, la bàn có vạch độ rõ đã đủ dùng. Lớp tốt sẽ không bắt buộc học viên mua dụng cụ tại chỗ.
Học xong khoá cơ bản có xem nhà cho người khác được chưa?
Thường là chưa. Khoá cơ bản cho bạn khung kiến thức; xem nhà cho người khác cần thêm nhiều ca luyện, hiểu biết về xây dựng và kỹ năng giao tiếp không gây hoang mang. Nên luyện trên nhà mình và nhà người thân đã đồng ý, với tinh thần học hỏi, trước khi nhận xem cho ai.
Thấy lớp quảng cáo "đổi vận sau khoá học" thì sao?
Đó là lời hứa không có căn cứ. Học phong thủy giúp hiểu và bố trí nhà hợp lý hơn, không bảo đảm thay đổi vận may hay thu nhập. Lớp dùng lời hứa này để thu hút học viên thường cũng dễ hù doạ và bán kèm, nên cân nhắc kỹ trước khi đăng ký.