Nhà gần cây xăng bị phong thủy hiện đại xếp vào thế "hoả sát": nơi chứa nhiên liệu được coi là nguồn hoả khí mạnh, nhà đối diện dễ "nóng", khó yên. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Phần thực tế thì rõ hơn: cửa hàng xăng dầu là nơi có nguy cơ cháy nổ được thiết kế và kiểm soát theo quy chuẩn, nhưng người ở cạnh vẫn nên hiểu bốn điều là an toàn cháy, hơi xăng, nước ngầm và dòng xe ra vào.
Bài này đi qua từng điều đó, kèm cách bố trí nhà và một trường hợp ít người để ý: mua đất từng là cây xăng cũ. Con số khoảng cách an toàn cụ thể nằm trong quy chuẩn thiết kế cửa hàng xăng dầu; người ở không cần tự tính, chỉ cần biết hỏi đúng nơi.
Phong thủy hiện đại nói gì về cây xăng
Cổ thư phong thủy không bàn về cây xăng, nên những lời nghe được hôm nay là cách áp ngũ hành và hình thế vào công trình mới. Xăng dầu cháy được nên bị quy vào hành Hoả; cột bơm, mái che kim loại được coi là Kim; nhà ở đối diện cây xăng vì thế bị nói là chịu "hoả khí", người trong nhà dễ nóng nảy, gia đạo khó yên. Có thầy còn khuyên đặt bể cá hoặc vật thuộc hành Thuỷ phía nhìn ra cây xăng để "chế hoả".
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Một bể cá trong phòng khách không làm giảm nguy cơ cháy nổ của cây xăng bên kia đường, nhưng nếu gia đình thích nuôi cá thì cũng không hại gì. Điều quan trọng là đừng để những biện pháp mang tính biểu tượng thay cho những việc có tác dụng thật như bình chữa cháy, lối thoát nạn và thói quen an toàn.
Cũng có cách nhìn ngược lại: cây xăng là nơi luôn có đèn, có người trực, xe ra vào liên tục, nên khu vực quanh đó thường sáng sủa và an ninh hơn ban đêm. Hai cách nói trái nhau cho thấy phong thủy ở đây chủ yếu phản ánh cảm giác của người ở.
An toàn cháy nổ: hiểu đúng mức
Cửa hàng xăng dầu phải được thiết kế, xây dựng theo quy chuẩn riêng, gồm bể chứa đặt ngầm, khoảng cách từ bể và cột bơm tới các công trình xung quanh, hệ thống thu hồi hơi, chống sét, chống tĩnh điện và phương tiện phòng cháy chữa cháy tại chỗ. Một cây xăng được cấp phép, vận hành đúng thì nguy cơ cháy lan sang nhà dân thấp; các sự cố thường xảy ra khi vi phạm quy trình, như đổ xăng lúc xe đang nổ máy, dùng điện thoại, hút thuốc, hoặc khi bồn chứa, đường ống xuống cấp.
Với người ở cạnh, điều nên biết là cây xăng có giờ nhập hàng: xe bồn đến, nối ống, xả nhiên liệu xuống bể ngầm. Đây là thời điểm hơi xăng thoát ra nhiều nhất và cũng là lúc cần tránh mọi nguồn lửa quanh đó. Gia đình bên cạnh không nên đốt vàng mã, đốt rác, nướng than ngoài sân hướng về phía cây xăng, nhất là vào giờ nhập hàng.
Nếu có sự cố cháy ở cây xăng, nguyên tắc là sơ tán người ra xa theo hướng ngược chiều gió và gọi lực lượng chữa cháy, không cố lại gần dập lửa bằng nước. Trong nhà nên có bình chữa cháy xách tay đặt gần lối ra, và cả nhà biết đường thoát nạn từ mọi tầng.
Hơi xăng và không khí quanh nhà
Benzen trong hơi xăng. Xăng chứa benzen, chất được IARC xếp vào nhóm 1, tức đã được xác định gây ung thư ở người khi phơi nhiễm đủ mức. Ngoài trời, nồng độ hơi xăng giảm nhanh theo khoảng cách từ cột bơm và lỗ thông hơi bể. Người làm việc trực tiếp tại cột bơm là nhóm phơi nhiễm cao nhất, không phải người ở bên kia đường.
Lúc nào mùi nặng nhất. Mùi xăng rõ nhất vào giờ xe bồn nhập hàng, giờ cao điểm xe đổ xăng, và những ngày nóng, lặng gió. Nếu nhà bạn ở cuối hướng gió chính, mùi sẽ dễ bay sang hơn.
Bố trí cửa sổ. Phòng ngủ, phòng trẻ em nên đặt ở phía xa cây xăng, cửa sổ hướng khác. Phía nhìn ra cây xăng có thể dùng cho cầu thang, kho, phòng vệ sinh hoặc cửa sổ cố định lấy sáng.
Lỗ thông hơi bể ngầm. Các ống thông hơi của bể ngầm thường dựng đứng cao ở một góc cây xăng. Xem ống ấy nằm cách cửa sổ nhà mình bao xa; nếu quá gần, có thể phản ánh để được xem xét theo quy chuẩn.
Bể ngầm và nước giếng: điều ít người nghĩ tới
Bể xăng dầu đặt ngầm dưới đất. Khi bể hoặc đường ống bị rò rỉ do ăn mòn, lắp đặt kém hay tuổi thọ đã cao, nhiên liệu có thể thấm vào đất và mạch nước ngầm. Xăng nhẹ hơn nước, lan theo dòng nước ngầm và có thể đến giếng của các nhà xung quanh. Ở khu vực có nước máy, rủi ro này ít ảnh hưởng tới sinh hoạt; ở nơi còn dùng giếng khoan, giếng đào, đây là điều cần biết.
Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là nước giếng có mùi xăng, mùi dầu, có váng óng ánh trên mặt nước. Nếu gặp, ngưng dùng nước đó cho ăn uống và tắm giặt, mang mẫu đi xét nghiệm ở cơ sở có chức năng và báo chính quyền địa phương. Nước nhiễm xăng dầu không xử lý được bằng cách đun sôi.
Khi mua nhà cạnh cây xăng ở vùng còn dùng nước giếng, hãy hỏi hàng xóm về chất lượng nước, đã ai thấy mùi lạ chưa. Một mẫu xét nghiệm nước trước khi đặt cọc là khoản chi nhỏ so với rủi ro sống nhiều năm với nguồn nước có vấn đề.
Dòng xe ra vào và ánh đèn
Cây xăng là điểm xe giảm tốc, rẽ vào, rẽ ra liên tục. Nhà sát bên hoặc đối diện thường gặp xe cắt ngang vỉa hè trước cửa, xe xếp hàng chờ vào giờ cao điểm chắn lối ra vào nhà, xe bồn lớn đỗ lùi để nhập hàng. Phong thủy gọi đây là chỗ "khí động"; với người ở, đó là chuyện ra khỏi cửa phải nhìn hai phía rất kỹ.
Nhiều cây xăng mở cửa đến khuya hoặc cả đêm, mái che có đèn rất sáng. Ánh đèn ấy giúp khu phố an ninh hơn nhưng có thể hắt vào phòng ngủ nhà đối diện. Rèm cản sáng và việc đặt phòng ngủ ở phía khác là đủ để giải quyết.
Cổng nhà nên có khoảng lùi hoặc gờ phân cách rõ với lối xe vào cây xăng, để người lái xe không nhầm lối và để gia đình có chỗ dừng xe an toàn trước cửa. Với nhà có trẻ nhỏ, cổng luôn đóng và có chốt cao là điều nên làm.
Bố trí nhà cạnh hoặc đối diện cây xăng
Bảng gợi ý dưới đây dùng cho nhà phố hai đến bốn tầng nằm cạnh hoặc đối diện một cửa hàng xăng dầu. Đây là ví dụ tham khảo, cần điều chỉnh theo mặt bằng thật.
| Bộ phận | Gợi ý | Theo quan niệm | Theo thực tế |
|---|---|---|---|
| Phòng ngủ, phòng trẻ | Phía xa cây xăng, cửa sổ hướng khác | Tránh hoả khí | Ít hơi xăng, ít đèn, ít tiếng xe |
| Bếp | Không đặt sát tường giáp cây xăng, có hút mùi thoát ra phía sau | Tránh hoả gặp hoả | Tách nguồn lửa khỏi phía có hơi nhiên liệu |
| Cửa chính | Lệch khỏi lối xe vào cây xăng, có khoảng lùi | Không đối thẳng nơi khí động | Tránh xe rẽ vào nhầm, có chỗ dừng xe |
| Sân, ban công phía cây xăng | Trồng cây, không đặt bếp nướng, không đốt vàng mã | Cây xanh "chế hoả" | Che bụi, che đèn, không tạo nguồn lửa |
| Bình chữa cháy | Mỗi tầng một bình gần cầu thang | Không liên quan | Xử lý cháy nhỏ trong nhà kịp thời |
| Giếng nước | Đặt xa cây xăng nhất, ưu tiên nước máy cho ăn uống | Thuỷ đặt xa hoả | Giảm rủi ro nước ngầm nhiễm xăng dầu |
Có thể thấy ở hầu hết các dòng, quan niệm và thực tế dẫn đến cùng một cách làm. Chỗ khác biệt duy nhất là bình chữa cháy: phong thủy không bàn tới, nhưng đó lại là thứ nên có đầu tiên.
Thói quen an toàn cho gia đình sống cạnh cây xăng
Những thói quen dưới đây không tốn kém, áp dụng được ngay, và có tác dụng thật hơn mọi vật trấn trạch:
- Không đốt vàng mã, đốt rác, nướng than ở sân hay vỉa hè phía cây xăng; nếu cần đốt vàng mã ngày lễ, chọn chỗ phía sau nhà, có lò hoặc chậu kín, có người trông.
- Không hút thuốc khi đi ngang hoặc đứng chờ gần cột bơm, kể cả khi đi bộ.
- Khi thấy xe bồn đang nhập hàng, đóng cửa sổ phía cây xăng, tạm ngưng nấu bằng bếp than ngoài trời nếu có.
- Dạy trẻ nhỏ không chạy chơi trong khuôn viên cây xăng, không lại gần nắp bể ngầm, ống thông hơi.
- Giữ số điện thoại khẩn cấp ở chỗ dễ thấy, cả nhà biết lối thoát nạn và điểm tập trung khi phải sơ tán.
- Nếu ngửi thấy mùi xăng nặng bất thường kéo dài, nhất là trong cống thoát nước hay tầng hầm, báo ngay cho cửa hàng xăng dầu và chính quyền địa phương.
Phần lớn các thói quen này cũng là điều người làm ở cây xăng mong hàng xóm giữ. Một lời chào hỏi và thống nhất với chủ cửa hàng về những việc như giờ nhập hàng, chỗ đỗ xe bồn sẽ giúp hai bên ở cạnh nhau lâu dài mà không phiền lòng.
Mua đất từng là cây xăng cũ
Khi các cây xăng nhỏ trong khu dân cư ngừng hoạt động, phần đất có thể được chuyển sang mục đích khác, kể cả xây nhà ở. Trước khi mua loại đất này, bạn nên hỏi kỹ:
- Bể chứa ngầm đã được tháo dỡ hoàn toàn chưa, ai làm, có biên bản không.
- Đất có được khảo sát, đánh giá ô nhiễm sau khi ngừng hoạt động không, kết quả thế nào.
- Mục đích sử dụng đất trên giấy chứng nhận đã được chuyển sang đất ở chưa, theo đúng quy hoạch không.
- Các nhà xung quanh có từng phản ánh mùi xăng trong nước giếng, trong cống không.
- Nền đất chỗ bể cũ đã được lấp, đầm nén thế nào; cần khảo sát địa chất trước khi làm móng.
- Có hệ thống đường ống, giếng quan trắc nào còn sót lại trong đất không.
Phong thủy có thể gọi đây là "đất từng chứa hoả"; nhưng điều thật sự cần biết là đất có còn ô nhiễm và nền có đủ chắc cho móng nhà hay không. Phần lịch sử thửa đất nói chung được bàn thêm trong mục chọn đất của trang.
Câu hỏi thường gặp
Nhà đối diện cây xăng có xấu theo phong thủy không?
Phong thủy hiện đại coi cây xăng là nguồn hoả khí, nhà đối diện bị nói là chịu "hoả sát". Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Điều nên xem là an toàn cháy nổ, hơi xăng, nước giếng và dòng xe ra vào trước cửa.
Ở gần cây xăng có nguy hiểm cháy nổ không?
Cửa hàng xăng dầu được thiết kế theo quy chuẩn với bể ngầm, khoảng cách an toàn và phương tiện chữa cháy. Vận hành đúng thì nguy cơ cháy lan sang nhà dân thấp. Gia đình bên cạnh nên tránh mọi nguồn lửa hướng về cây xăng, nhất là giờ nhập hàng.
Hơi xăng từ cây xăng có ảnh hưởng sức khoẻ không?
Xăng chứa benzen, chất đã được xác định gây ung thư khi phơi nhiễm đủ mức. Ngoài trời, nồng độ giảm nhanh theo khoảng cách. Người ở cạnh nên đặt phòng ngủ ở phía xa cây xăng và đóng cửa sổ phía đó vào giờ nhập hàng.
Nước giếng có mùi xăng thì phải làm gì?
Ngưng dùng nước đó cho ăn uống, tắm giặt; mang mẫu đi xét nghiệm ở cơ sở có chức năng và báo chính quyền địa phương. Nước nhiễm xăng dầu không xử lý được bằng cách đun sôi; nên chuyển sang nước máy hoặc nguồn nước an toàn khác.
Có nên đặt bể cá để "chế hoả" khi nhà nhìn ra cây xăng?
Đó là biện pháp mang tính biểu tượng theo ngũ hành, gia đình thích thì có thể làm. Nó không làm giảm nguy cơ cháy nổ. Bình chữa cháy, lối thoát nạn và thói quen không đốt lửa gần cây xăng mới là những việc có tác dụng thật.
Mua đất cây xăng cũ để xây nhà cần kiểm tra gì?
Hỏi bể ngầm đã tháo dỡ chưa, đất đã được đánh giá ô nhiễm chưa, mục đích sử dụng đất đã chuyển sang đất ở chưa, và khảo sát địa chất chỗ bể cũ trước khi làm móng. Hỏi thêm hàng xóm về mùi xăng trong nước giếng.