Theo phong thủy, căn góc chung cư không mặc nhiên tốt hay xấu: hai mặt thoáng giúp nhà sáng và đón gió, nhưng nếu kính quá nhiều, gió góc toà quá mạnh và không có bức tường nào để tựa thì nhà khó giữ được cảm giác ấm, kín — điều mà các thầy gọi là khí khó tụ. Vì vậy câu hỏi đúng không phải "căn góc có nên mua không" mà là "căn góc này hai mặt quay về đâu, kính chiếm bao nhiêu, và còn chỗ nào để kê giường, kê sofa cho vững".
Bài này đi từ quan niệm đến thực tế: vì sao người mua thích căn góc, phong thủy nói gì về tụ và tán, đọc nắng hai phía theo từng tổ hợp hướng, chuyện gió góc toà nhà, tường ngoài dễ thấm, rồi tới việc kiểm khi đi xem và cách bố trí bên trong. Những gì gọi là tốt hay xấu theo trường phái chỉ là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần nắng, gió, nhiệt thì đo được.
Căn góc là gì và vì sao được nhiều người chọn
Trong một mặt bằng tầng chung cư, căn góc là căn nằm ở đầu hồi hoặc ở chỗ hai mặt đứng của toà nhà gặp nhau, nên có ít nhất hai mặt tiếp xúc với không khí bên ngoài. Căn giữa thường chỉ có một mặt ngoài là phía ban công, ba mặt còn lại giáp căn bên cạnh và hành lang. Chính sự khác nhau ấy làm căn góc thường được chủ đầu tư xếp vào nhóm "căn đẹp" và người mua hỏi trước tiên.
Lý do người ta thích căn góc rất đời thường. Phòng nào cũng có thể có cửa sổ, kể cả bếp và nhà vệ sinh, nên bớt cảnh phòng tối phải bật đèn ban ngày. Gió có lối vào và lối ra ở hai phía khác nhau, tức là có gió xuyên phòng thật sự chứ không chỉ gió quẩn ở ban công. Tầm nhìn rộng hơn, ít căn hàng xóm sát vách hơn, tiếng ồn qua tường chung cũng ít hơn.
Nhưng cũng chính hai mặt ngoài làm căn góc có những điểm phải cân nhắc: diện tích tường và kính tiếp xúc nắng gấp đôi, nhiều mặt chịu mưa hắt, gió ở góc toà nhà thường mạnh và xoáy hơn ở giữa mặt đứng. Phong thủy và kỹ thuật nhìn cùng một hiện tượng bằng hai thứ ngôn ngữ khác nhau, và đọc song song hai ngôn ngữ ấy giúp người mua không bị cái nhãn "căn góc" làm lóa mắt.
Phong thủy nhìn căn góc: tụ khí hay tán khí
Nguyên lý gốc mà nhiều sách phong thủy nhắc là "tàng phong tụ thủy": nơi ở tốt là nơi gió được che chắn vừa phải và khí có chỗ dừng lại. Áp vào căn góc, có hai cách đọc trái ngược. Một phía cho rằng căn góc đón khí từ hai mặt, sáng sủa, dương khí đầy đủ, hợp với gia đình đông người hay hoạt động nhiều. Phía kia lo căn góc "lộ" quá, khí vào nhanh rồi thoát nhanh qua mặt kia, giống một ngôi nhà đứng trơ trên đồi không có núi che lưng.
Cả hai cách đọc đều có phần đúng nếu chuyển sang ngôn ngữ thực tế. Căn góc có hai mặt kính lớn mà không có rèm, không có tường đặc nào đủ dài thì ban đêm người ngồi trong nhà có cảm giác bị nhìn từ nhiều phía, mùa đông gió lùa lạnh, mùa hè nắng chiếu vào hai lần trong ngày. Còn căn góc có mặt ngoài chia ô cửa vừa phải, có những khoảng tường đặc xen giữa, thì vừa sáng vừa kín, đúng với ý "có che có mở".
Một quan niệm hay được nhắc thêm là căn ở góc nhọn của toà nhà có mặt bằng tam giác hoặc hình thoi thì góc phòng nhọn, khó kê đồ, bị coi là "sát" trong nhà. Lý do thực tế là góc nhọn tạo khoảng chết, dễ va vấp và khó vệ sinh. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; nhưng một căn góc vuông vắn, có tường để tựa, thì gần như ai xem cũng thấy dễ ở hơn một căn góc méo toàn kính.
Nắng hai phía: đọc hai mặt ngoài theo tổ hợp hướng
Căn góc luôn có hai mặt ngoài vuông góc nhau, nên thay vì hỏi "căn quay hướng gì", hãy hỏi "hai mặt ngoài quay về đâu". Bảng dưới là cách đọc chung cho khí hậu Việt Nam, chưa tính toà nhà che bóng xung quanh.
| Hai mặt ngoài | Nắng trong ngày | Gió theo mùa | Ghi chú khi ở |
|---|---|---|---|
| Đông và Nam | Nắng sáng dịu, trưa nắng xiên mặt Nam ngắn | Đón gió mùa hè hướng Đông Nam ở nhiều vùng | Thường được coi là tổ hợp dễ ở nhất |
| Nam và Tây | Mặt Tây nắng chiều gay gắt từ khoảng 14 giờ | Đón gió mùa hè, phía Nam mát | Cần rèm, lam che hoặc kính cách nhiệt mặt Tây |
| Tây và Bắc | Nắng chiều mặt Tây, mặt Bắc gần như không nắng trực tiếp | Miền Bắc chịu gió mùa Đông Bắc lạnh | Nóng chiều, lạnh đông; phòng ngủ nên đặt phía Bắc có che |
| Bắc và Đông | Nắng sáng sớm mặt Đông, mặt Bắc ánh sáng tán đều | Hứng gió lạnh mùa đông ở miền Bắc | Sáng đều, ít nóng; mùa đông cần cửa kín khít |
Phong thủy bát trạch sẽ còn bàn hướng nào hợp với cung phi gia chủ, nhưng nhiều người làm nghề cũng thừa nhận: trước khi tính cung, nên chắc rằng căn nhà không nóng như lò vào buổi chiều. Hướng hợp tuổi mà mặt Tây toàn kính không che thì trong nhà vẫn khó chịu, và cảm giác khó chịu hằng ngày mới là thứ người ở cảm nhận trước tiên.
Một lưu ý nhỏ: tầng cao và toà đứng trống thì bảng trên gần với thực tế; tầng thấp có toà khác chắn thì nắng và gió có thể lệch hẳn. Đi xem căn vào buổi chiều là cách kiểm nhanh nhất.
Gió góc toà nhà và mặt kính lớn
Gió ở góc toà thường mạnh hơn giữa mặt đứng. Khi gió thổi vào một khối nhà cao, luồng khí bị dồn ra hai bên và tăng tốc khi vòng qua góc. Người ở căn góc tầng cao hay thấy cửa sổ rít, rèm bay mạnh, ban công khó phơi đồ nhẹ. Phong thủy gọi đây là chỗ "phong sát" khó tụ; kỹ thuật gọi là gió góc, và cả hai đều dẫn tới cùng một việc: cần cửa kín, chốt chắc, đồ trên ban công phải buộc hoặc nặng.
Kính nhiều thì sáng nhưng nóng và lộ. Mặt dựng kính kịch trần đẹp trên ảnh phối cảnh, nhưng ở xứ nóng nó biến căn góc thành nơi hấp nhiệt. Nhìn theo âm dương, nhà quá nhiều kính là dương quá thịnh, thiếu chỗ tĩnh. Giải pháp không phải dán vật phẩm mà là rèm hai lớp, phim cách nhiệt, hoặc kê tủ thấp sát kính để tạo một "chân tường" giả.
Hai mặt kính gặp nhau ở góc phòng khách. Nhiều căn góc có phòng khách nằm đúng chỗ hai mặt kính giao nhau. Ngồi giữa phòng nhìn ra hai phía thì thích, nhưng sofa đặt ở đâu cũng quay lưng ra kính. Quan niệm phong thủy ngại ghế không có tựa; lý do thực tế là ngồi lưng trống, nhất là buổi tối khi ngoài trời tối và trong nhà sáng, người ta dễ thấy bất an vì bị nhìn từ ngoài vào.
Mặt ngoài nhiều thì tiếng ồn đường phố cũng nhiều. Căn góc ở tầng thấp nhìn ra ngã tư hay đường lớn sẽ nhận tiếng ồn từ hai hướng. Đây là điều nên nghe tận tai vào giờ cao điểm thay vì đọc trên tờ giới thiệu dự án.
Tường ngoài nhiều: thấm, nóng, nứt và chi phí giữ nhà
Một mặt ít được nhắc khi bàn căn góc là chuyện bảo trì. Căn có hai mặt ngoài thì tổng chiều dài tường bao và khe kính gần gấp đôi căn giữa, kéo theo vài việc thực tế:
- Mưa hắt vào hai mặt, khe giữa khung cửa và tường là chỗ hay thấm đầu tiên; xem kỹ chân cửa sổ, góc trần sát kính có vệt ố hay không.
- Tường hứng nắng chiều tích nhiệt và toả ngược vào trong nhà buổi tối, điều hoà chạy lâu hơn so với căn giữa cùng diện tích.
- Góc ngoài của toà nhà là nơi co giãn nhiệt nhiều, vết nứt chân chim ở lớp trát hay xuất hiện ở đây sau vài mùa mưa nắng.
- Lắp lưới an toàn, khung bảo vệ hay rèm cho hai mặt kính tốn công hơn một mặt, cần hỏi trước quy định của toà nhà về mặt đứng.
- Mặt ngoài nhiều thì điểm đặt cục nóng điều hoà cũng phải tính trước để không hắt hơi nóng vào cửa sổ phòng ngủ.
Những việc này không làm căn góc thành căn xấu. Chúng chỉ nhắc rằng hai mặt thoáng đi kèm hai mặt phải chăm sóc. Quan niệm phong thủy hay nói nhà "rò khí" khi có chỗ thấm, chỗ nứt; dịch ra ngôn ngữ thường ngày thì đó là nhà xuống cấp nhanh nếu không bảo trì.
Kiểm từng bước khi đi xem một căn góc
Nếu đang cân nhắc giữa căn góc và căn giữa cùng tầng, có thể làm theo thứ tự dưới đây trong một buổi xem nhà. Mang theo la bàn điện thoại và một cuộn thước là đủ.
- Xác định hai mặt ngoài quay về đâu: đứng sát từng mặt kính, ghi hướng gần đúng. Không cần chính xác từng độ, chỉ cần biết mặt nào là Tây.
- Đi xem vào khoảng 15–16 giờ một ngày nắng, đặt tay lên kính mặt Tây và sàn sát kính để cảm nhận độ nóng.
- Đếm khoảng tường đặc: phòng ngủ chính có ít nhất một bức tường đủ dài để kê đầu giường không sát kính không; phòng khách có chỗ cho sofa tựa tường không.
- Mở hết cửa hai phía trong vài phút để xem có gió xuyên phòng thật hay gió chỉ quẩn ở một góc.
- Nhìn chân cửa sổ, góc trần sát mặt ngoài, khe silicon quanh khung kính; hỏi ban quản lý các căn góc cùng trục từng báo thấm chưa.
- Đứng ở ban công hoặc lô gia nghe gió và tiếng ồn ít nhất năm phút; nếu ở tầng cao, chú ý tiếng rít ở khe cửa.
- Cuối cùng mới mở bản vẽ ra so với quan niệm bát trạch hay hướng hợp tuổi, nếu gia đình quan tâm.
Thứ tự này đặt cảm nhận thật lên trước quy ước. Lý do đơn giản: hướng hợp tuổi có thể bàn đi bàn lại, còn cái nóng mặt Tây hay chuyện thấm góc thì gia đình sống cùng mỗi ngày.
Bố trí bên trong để căn góc vừa sáng vừa có chỗ tựa
Giường ngủ tựa tường đặc, không tựa kính. Đây là điểm phong thủy và cảm giác an toàn gặp nhau rõ nhất. Đầu giường tựa vào tường đặc giúp giấc ngủ yên hơn, tránh hơi nóng từ kính toả ra và ánh đèn đường hắt vào mặt. Nếu phòng chỉ còn mặt kính, có thể làm vách đầu giường bằng gỗ hoặc tủ thấp làm chỗ tựa.
Sofa quay lưng vào tường chung, nhìn ra kính. Xoay bố cục phòng khách sao cho sofa tựa vào tường giáp căn bên cạnh hoặc giáp hành lang, mặt nhìn ra phía kính. Như vậy người ngồi vừa thấy cảnh vừa có chỗ dựa, đúng với ý "lưng có núi, trước có minh đường" mà sách phong thủy hay dùng.
Rèm hai lớp cho mỗi mặt kính. Một lớp voan để lọc nắng ban ngày, một lớp dày để che tối và giữ ấm. Mặt Tây nên ưu tiên lớp dày hoặc rèm cuốn cách nhiệt. Rèm giúp căn góc chuyển từ "lộ" sang "kín" theo giờ trong ngày, đúng với ý âm dương điều hoà.
Cây và tủ thấp làm lớp đệm. Một hàng cây chậu hay tủ thấp chạy dọc mặt kính tạo khoảng đệm giữa người và khoảng trống bên ngoài, giảm cảm giác chênh vênh ở tầng cao. Chọn cây chịu nắng nếu đặt mặt Tây, và chậu có đế chắc để không đổ khi gió lùa.
Đừng lấp hết kính. Mục đích là cân bằng chứ không phải biến căn góc thành căn giữa. Giữ lại vài khung kính thoáng để phát huy đúng lợi thế đã mua. Nếu muốn đặt vật trang trí theo quan niệm, có thể xem vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy, nhưng chúng không thay được rèm và cửa kín.
Câu hỏi thường gặp
Căn góc có hợp với gia đình có người già không?
Hợp nếu căn sáng đều và kín gió vào mùa lạnh. Người già nhạy với gió lùa và nóng chiều, nên ưu tiên phòng ngủ của ông bà ở phía có tường đặc, ít nắng chiều, cửa sổ kín khít. Căn góc toàn kính mặt Tây thì nên cân nhắc kỹ hơn, dù theo quan niệm hướng có hợp tuổi đi nữa.
Căn góc có cần đặt vật phẩm để giữ khí không?
Theo quan niệm, một số người đặt cây lớn, bình gốm hay rèm dày ở góc kính để giữ khí. Nhìn thực tế, thứ giữ cho nhà ấm và kín là rèm, cửa kín và đồ nội thất có chỗ tựa. Vật phẩm chỉ là biểu tượng, nếu thích thì đặt vừa phải, không nên kỳ vọng nó sửa được nắng nóng hay gió lùa.
Căn góc có hai ban công thì cửa chính tính hướng theo đâu?
Các trường phái khác nhau ở điểm này. Có người lấy cửa căn hộ, có người lấy ban công lớn nhất, có người lấy mặt toà nhà. Với căn góc, nên ghi đủ cả ba số đo và hỏi rõ người xem đang dùng quy ước nào, để không bị hai kết luận trái ngược làm rối.
Căn góc ở tầng thấp có còn lợi thế không?
Lợi thế ánh sáng và gió có thể giảm nếu toà bên cạnh hay cây lớn che mất một mặt. Ngược lại, tầng thấp ít gió góc mạnh hơn tầng cao. Cách chắc nhất là đi xem trực tiếp vào hai thời điểm sáng và chiều, đứng trong căn để thấy mặt nào thật sự đón sáng.
Căn góc mặt bằng tam giác có nên tránh không?
Quan niệm phong thủy ngại góc nhọn trong phòng vì khó kê đồ và bị coi là sát. Lý do thực tế là góc nhọn tạo khoảng chết, khó vệ sinh và dễ va. Nếu căn có góc nhọn nhỏ, có thể dùng làm tủ âm hay kệ góc; nếu góc nhọn chiếm phần lớn phòng chính thì nên cân nhắc căn khác.
Căn góc có tốn điện điều hoà hơn căn giữa không?
Thường là có, vì diện tích tường và kính chịu nắng lớn hơn. Mức chênh phụ thuộc hướng, loại kính, rèm và thói quen dùng. Một căn góc mặt Đông và Bắc có thể mát hơn căn giữa mặt Tây, nên hãy so theo hướng cụ thể chứ đừng so theo nhãn căn góc hay căn giữa.